Chiến sự Tây Á: Lebanon tạm ngừng bắn, người dân bắt đầu hồi hương

Hành trình trở về nhà đầy rẫy hiểm nguy và đau thương. Nhiều người trở về và thấy nhà cửa, làng mạc của mình chỉ còn là đống đổ nát. Cuộc xung đột gần đây bắt đầu leo thang vào ngày 2 tháng 3 năm 2026. Israel đã tiến hành các cuộc không kích dữ dội và một cuộc tấn công trên bộ vào miền nam Lebanon. Đây là hành động đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone của Hezbollah. Giao tranh đã khiến hơn một triệu người phải rời bỏ nhà cửa, chiếm gần một phần năm dân số Lebanon, và làm hơn 2.000 người ở Lebanon thiệt mạng. Bất chấp cảnh báo từ các quan chức Lebanon và sự hiện diện của quân đội Israel ở một số khu vực phía nam, nhiều gia đình vẫn quyết định quay về. Họ phải đi qua những cây cầu được sửa chữa vội vã và đối mặt với mối đe dọa từ bom mìn chưa nổ.

Thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài 10 ngày này là kết quả của những nỗ lực ngoại giao căng thẳng, chủ yếu từ phía Hoa Kỳ, trong bối cảnh một cuộc đối đầu rộng lớn hơn trong khu vực có liên quan đến Iran. Lệnh ngừng bắn được thiết kế để tạo cơ hội cho các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Israel và Lebanon, một bước tiến ngoại giao mang tính lịch sử. Tuy nhiên, sự ổn định của thỏa thuận này không có gì là chắc chắn. Hezbollah không phải là một bên chính thức trong thỏa thuận cấp nhà nước, nhưng lực lượng này cho biết sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn và có quyền đáp trả bất kỳ hành vi vi phạm nào. Trong khi đó, các quan chức Israel tuyên bố quân đội của họ sẽ tiếp tục đóng tại miền nam Lebanon trong thời gian ngừng bắn, đồng thời cảnh báo rằng dân thường có thể phải sơ tán một lần nữa nếu giao tranh tái diễn.

Xung đột leo thang đáng kể vào ngày 8 tháng 4, với một làn sóng không kích lớn của Israel trên khắp Lebanon, bao gồm cả ở trung tâm Beirut. Các cuộc tấn công này đã khiến hàng trăm người thiệt mạng và bị các nhà quan sát quốc tế lên án. Sự việc này diễn ra sau một giai đoạn các cuộc tấn công xuyên biên giới leo thang, vốn bắt đầu khi các hành động thù địch lớn trong khu vực bùng phát trở lại. Chính phủ Lebanon, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Joseph Aoun, đã bày tỏ hy vọng lệnh ngừng bắn này có thể là bước khởi đầu cho một thỏa thuận lâu dài, đảm bảo việc rút quân của Israel và khẳng định quyền kiểm soát của quân đội Lebanon đối với khu vực phía nam.

Khi các gia đình khảo sát thiệt hại và bắt đầu công cuộc tái thiết khổng lồ, tương lai của Lebanon đang ở thế ngàn cân treo sợi tóc. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi chặt chẽ để xem liệu sự tạm dừng này có thể biến thành một nền hòa bình bền vững hay không. Sự thành công của các cuộc đàm phán sắp tới, thiện chí xuống thang của các bên, và khả năng của nhà nước Lebanon trong việc khẳng định chủ quyền sẽ là những yếu tố quyết định. Những yếu tố này sẽ cho thấy liệu sự yên tĩnh mong manh này chỉ là một khoảng lặng trong một cuộc chiến kéo dài, hay là bước đầu tiên hướng tới một tương lai ổn định hơn cho quốc gia bị chiến tranh tàn phá.