Iran tuyên bố mở lại Eo biển Hormuz giữa lúc tìm cách kết thúc chiến tranh
17 tháng 4, 2026
Iran đã tuyên bố mở lại Eo biển Hormuz cho tàu thuyền đi qua. Động thái này khiến giá dầu giảm mạnh, nhưng căng thẳng với Mỹ vẫn ở mức cao.
Tehran đã thông báo Eo biển Hormuz sẽ mở lại cho tàu thuyền thương mại. Động thái này khiến giá dầu toàn cầu lao dốc, nhưng vẫn còn đó những căng thẳng quân sự và sự mất lòng tin ngoại giao sâu sắc. Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố rằng việc đi lại của tất cả các tàu thương mại giờ đây đã "hoàn toàn mở" trong thời gian lệnh ngừng bắn mong manh đang có hiệu lực. Tuy nhiên, việc mở lại này có điều kiện. Các tàu phải tuân theo một tuyến đường cụ thể do Iran điều phối. Diễn biến này mang lại tia hy vọng đầu tiên cho nền kinh tế toàn cầu vốn bị chấn động vì tuyến đường thủy bị đóng cửa, dù tình hình vẫn rất mong manh.
Eo biển này là một huyết mạch quan trọng, cung cấp khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới. Nó đã bị Iran đóng cửa sau khi một cuộc chiến ngắn nhưng dữ dội nổ ra. Cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 bằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào các mục tiêu của Iran. Phía Iran đã trả đũa bằng cách đóng cửa điểm nút này, gây ra sự gián đoạn lớn nhất cho thị trường năng lượng toàn cầu trong nhiều thập kỷ. Điều này làm giá dầu tăng vọt và dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái toàn cầu. Việc phong tỏa làm đình trệ hoạt động xuất khẩu dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), tạo ra các nút thắt chuỗi cung ứng nghiêm trọng cho mọi thứ, từ nhiên liệu, phân bón đến nhôm.
Dù Phố Wall đã có phản ứng tích cực ngay lập tức, tình hình chính trị vẫn còn lâu mới được giải quyết. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai cảm ơn Iran về động thái này. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định lệnh phong tỏa của hải quân Mỹ đối với các cảng và tàu thuyền Iran sẽ vẫn được duy trì. Lệnh phong tỏa này của Mỹ sẽ tiếp tục cho đến khi một thỏa thuận toàn diện nhằm chấm dứt xung đột được ký kết. Về phía Iran, tình hình cũng rất phức tạp. Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo eo biển sẽ không thể mở nếu Mỹ vẫn tiếp tục phong tỏa Iran. Điều này cho thấy có sự bất đồng trong nội bộ Iran và càng làm tăng thêm sự bất ổn.
Thông báo được đưa ra trong thời gian ngừng bắn căng thẳng kéo dài hai tuần, do Pakistan làm trung gian, bắt đầu từ ngày 8 tháng 4. Thỏa thuận ngừng bắn này được đưa ra sau khi các cuộc đàm phán trực tiếp giữa quan chức Mỹ và Iran tại Islamabad không đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài. Để đối phó với khủng hoảng, các nhà lãnh đạo châu Âu đã họp thượng đỉnh khẩn cấp tại Paris. Hội nghị có sự tham gia của khoảng 50 quốc gia. Họ thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn mong manh và vai trò của cộng đồng quốc tế trong việc đảm bảo an ninh cho tuyến đường thủy. Các công ty vận tải biển toàn cầu phản ứng một cách lạc quan nhưng thận trọng. Họ cho biết cần thêm cam kết đảm bảo an ninh trước khi hoạt động bình thường trở lại tại tuyến đường đang có tranh chấp này.
Lệnh ngừng bắn hiện tại sẽ hết hạn vào khoảng ngày 22 tháng 4. Áp lực ngoại giao đang ngày càng lớn để tìm ra một giải pháp lâu dài. Các quan chức Mỹ gợi ý một vòng đàm phán nữa có thể diễn ra ngay cuối tuần này. Tổng thống Trump tuyên bố một thỏa thuận cuối cùng đang "rất gần". Tuy nhiên, các hành động mâu thuẫn – Iran mở cửa một phần còn Mỹ duy trì phong tỏa – cho thấy tình hình lúc này rất mong manh. Những ngày tới sẽ quyết định liệu đây là một bước thực sự để giảm căng thẳng, hay chỉ là một khoảng lặng tạm thời trong một cuộc xung đột lớn hơn.
Nguồn: washingtonpost