Cuộc tập trận lịch sử của Mỹ lần đầu quy tụ các phe phái đối địch ở Libya

Libya đã trải qua sự chia rẽ sâu sắc về chính trị và quân sự kể từ cuộc nổi dậy năm 2011 lật đổ nhà lãnh đạo lâu năm Muammar Gaddafi. Đất nước thực sự bị chia đôi vào năm 2014, dẫn đến hai chính quyền song song và hàng loạt nhóm vũ trang tranh giành quyền kiểm soát. Các lực lượng đối đầu chính là Chính phủ Thống nhất Quốc gia (GNU) được quốc tế công nhận, đặt tại thủ đô Tripoli, và Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do Khalifa Haftar chỉ huy ở miền đông. Xung đột giữa họ lên đến đỉnh điểm vào giữa năm 2019 và 2020, khi LNA mở một cuộc tấn công lớn để chiếm Tripoli. Nỗ lực này cuối cùng đã thất bại nhưng càng làm cho sự chia rẽ của đất nước thêm sâu sắc.

Cuộc tập trận "Flintlock" là một chương trình thường niên tập trung vào chống khủng bố và hợp tác an ninh, với sự tham gia của lực lượng từ hơn 30 quốc gia. Năm nay, việc Libya đồng đăng cai sự kiện này là một cột mốc lịch sử, với Ý cũng đóng vai trò lãnh đạo quan trọng trong việc lên kế hoạch và hỗ trợ. Các cuộc tập trận được thiết kế để nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu thông qua các kịch bản phối hợp trên không, trên bộ và trên biển. Đối với Libya, sự tham gia của cả lực lượng thân GNU và các đơn vị LNA là một biện pháp xây dựng lòng tin có chủ đích, nhằm thống nhất các cơ quan quân sự bị chia rẽ của đất nước. Các quan chức Mỹ hy vọng cuộc tập trận sẽ là khởi đầu cho nỗ lực rộng lớn hơn nhằm ổn định Libya và đối phó với ảnh hưởng của lính đánh thuê nước ngoài.

Lãnh đạo từ tất cả các bên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác này. Trong một bài phát biểu, Saddam Haftar, phó tư lệnh của LNA và là con trai của Khalifa Haftar, tuyên bố rằng cuộc tập trận tái khẳng định vị thế của Libya như một đối tác đáng tin cậy trong việc hỗ trợ hòa bình khu vực và quốc tế. Tương tự, các đại diện từ chính phủ ở Tripoli cũng xuất hiện cùng với những người đồng cấp ở miền đông để giám sát công tác chuẩn bị. Các nhà trung gian quốc tế, bao gồm Hoa Kỳ và Liên Hợp Quốc, từ lâu đã nhấn mạnh rằng việc thống nhất quân đội là một bước đi cốt yếu để đạt được sự ổn định lâu dài và tổ chức các cuộc bầu cử quốc gia. Cuộc tập trận chung này được coi là một ứng dụng thực tế của nguyên tắc đó.

Sự hợp tác này mang nhiều ý nghĩa sâu rộng. Một quân đội Libya thống nhất và chuyên nghiệp hơn có thể chống lại các nhóm cực đoan và bảo vệ biên giới rộng lớn của đất nước một cách hiệu quả hơn. Đây cũng được xem là một bước đi chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc của Libya vào các tay súng nước ngoài, đồng thời gạt bỏ các tác nhân bên ngoài đã thổi bùng xung đột. Thành công của những cuộc tập trận ban đầu này có thể mở đường cho việc hội nhập sâu hơn nữa của các lực lượng vũ trang và tạo động lực cho đối thoại chính trị. Mặc dù con đường đến thống nhất hoàn toàn vẫn còn nhiều thách thức, cuộc tập trận quân sự mang tính bước ngoặt này tại Sirte là một bước đi cụ thể và đầy hy vọng hướng tới một tương lai ổn định và gắn kết hơn cho Libya.