'Tôi chỉ muốn về nhà': Hàng ngàn người Lebanon đổ về miền nam trong lệnh ngừng bắn
17 tháng 4, 2026
Kẹt cứng trên đường, những người dân Lebanon phải di tản vì chiến sự bày tỏ sự phấn khởi xen lẫn bất an. Họ không chắc lệnh tạm ngừng giao tranh giữa Israel và Hezbollah sẽ kéo dài bao lâu.
Một lệnh ngừng bắn mong manh do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ nửa đêm, đã thôi thúc hàng chục ngàn người Lebanon phải di tản vội vã trở về nhà ở miền nam đất nước. Sau nhiều tuần giao tranh ác liệt xuyên biên giới giữa lực lượng Israel và các tay súng Hezbollah, các tuyến cao tốc chính dẫn về phía nam từ Beirut và Vùng núi Lebanon đã kẹt cứng xe cộ. Nhiều gia đình chất đầy đồ đạc trên xe để trở về nhà. Thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày này tạm thời chấm dứt một cuộc xung đột đã khiến hơn 2.100 người ở Lebanon thiệt mạng và hơn một triệu người phải di tản. Dòng người di chuyển về phía nam bắt đầu từ sáng sớm thứ Sáu, với các đoàn xe hơi, nhiều chiếc buộc nệm trên nóc, gây ra tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng.
Sự leo thang gần đây là một phần của cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn, bùng phát mạnh vào ngày 2 tháng 3 năm 2026, sau cuộc chiến trước đó giữa Mỹ, Israel và Iran. Sau khi một lệnh ngừng bắn vào tháng 11 năm 2024 liên tục bị vi phạm, Hezbollah đã phóng các đợt rocket mới vào Israel, châm ngòi cho một chiến dịch không kích và trên bộ khốc liệt của Israel ở miền nam Lebanon. Cuộc tấn công này đã gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng, khiến khoảng một phần năm dân số Lebanon buộc phải rời bỏ nhà cửa. Mỹ đã đứng ra làm trung gian cho lệnh ngừng bắn 10 ngày hiện tại để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài hơn.
Bất chấp cảnh báo về các mối nguy hiểm từ quân đội Lebanon và cả Hezbollah, nhiều người vẫn khao khát trở về. Hành trình về nhà không chỉ đầy bất ổn về sự bền vững của lệnh ngừng bắn, mà còn tiềm ẩn những nguy hiểm hữu hình trước mắt. Nhiều người trở về và thấy nhà cửa, làng mạc của họ đã tan hoang, với cơ sở hạ tầng bị phá hủy trên diện rộng, bao gồm các cây cầu quan trọng bắc qua sông Litani mà Israel nhắm tới. Để tạo điều kiện cho dòng người trở về, các giải pháp sửa chữa tạm thời đã được lắp đặt tại một số điểm qua sông. Ngoài sự tàn phá có thể nhìn thấy, các quan chức nhân đạo cũng cảnh báo về mối đe dọa từ bom mìn chưa nổ rải rác khắp các khu dân cư.
Sự ổn định của lệnh ngừng bắn vẫn rất mong manh. Thỏa thuận do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kêu gọi tạm dừng giao tranh trong 10 ngày, nhưng không yêu cầu quân đội Israel rút khỏi lãnh thổ mà họ đang chiếm đóng ở miền nam Lebanon. Các quan chức Israel tuyên bố quân đội của họ sẽ ở lại để theo dõi hoạt động của Hezbollah, trong khi Hezbollah tuyên bố sẽ "luôn đặt ngón tay trên cò súng" để đáp trả bất kỳ vi phạm nào. Mặc dù Hezbollah không phải là một bên chính thức trong thỏa thuận cấp nhà nước này, Tổng thống Trump vẫn bày tỏ hy vọng nhóm sẽ tuân thủ các điều khoản. Các báo cáo về một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel gây chết người ngay trong ngày đầu tiên của lệnh ngừng bắn đã cho thấy tình hình mong manh đến mức nào.
Hện tại, việc tạm ngừng giao tranh đã tạo điều kiện cho một cuộc trở về ồ ạt và tự phát, dù triển vọng dài hạn vẫn chưa rõ ràng. Nhiều người quay về kiểm tra tài sản mới phát hiện nhà cửa đã bị phá hủy, buộc họ phải quay lại các nơi trú ẩn. Các cơ quan viện trợ quốc tế đang được huy động, nhưng quy mô tàn phá và di tản đặt ra một thách thức khổng lồ. Sự thành công của lệnh ngừng bắn tạm thời này sẽ phụ thuộc vào việc nó có thể được gia hạn hay không, và liệu có thể mở đường cho một giải pháp chính trị lâu dài, giải quyết vấn đề an ninh biên giới cũng như nhiệm vụ tái thiết to lớn.
Nguồn: nytimes