Dân tản cư ồ ạt về lại miền nam Lebanon dù lệnh ngừng bắn còn mong manh

Hành trình trở về nhà là một chuyến đi đầy khó khăn và đau buồn. Các gia đình trở về và thấy cả làng mạc và khu phố đã biến thành đống đổ nát. Ở các khu ngoại ô phía nam Beirut và các thị trấn trên khắp miền nam, người dân trở về đối mặt với cảnh các khu chung cư bị san phẳng và đường phố ngập trong gạch vụn. Cơ sở hạ tầng đã bị tê liệt. Các cây cầu chính bắc qua sông Litani đã bị phá hủy, buộc quân đội Lebanon phải dựng các cây cầu tạm để giao thông có thể qua lại. Bất chấp sự tàn phá trên diện rộng, mong muốn trở về quê hương vẫn rất mãnh liệt, ngay cả với những người biết nhà mình đã không còn. Một số người thề sẽ dựng lều ngay trên đống đổ nát.

Cuộc hồi hương tạm thời này bị bao trùm bởi sự bất ổn sâu sắc, vì lệnh ngừng bắn ban đầu chỉ kéo dài mười ngày để các bên có thời gian đàm phán thêm. Cả quân đội Lebanon và Israel đều đã cảnh báo dân thường không nên quay về quá sớm vì lo ngại về an toàn. Lực lượng Israel vẫn đang đóng quân bên trong miền nam Lebanon. Bộ trưởng quốc phòng Israel tuyên bố họ sẽ duy trì một "vùng đệm" và sẽ không rút quân. Căng thẳng gia tăng khi Hezbollah, vốn không chính thức ký kết thỏa thuận cấp nhà nước, chưa xác nhận sẽ tôn trọng lệnh ngừng bắn, dù những người ủng hộ họ vẫn xuất hiện trong các đoàn xe của các gia đình hồi hương.

Cuộc xung đột leo thang mạnh mẽ vào ngày 2 tháng 3 này là một phần của một cuộc đối đầu rộng lớn hơn trong khu vực. Nó diễn ra sau một thời gian tương đối yên tĩnh sau một đợt giao tranh trước đó vào năm 2024, khi nhiều cộng đồng vẫn đang trong quá trình phục hồi. Hoa Kỳ đã làm trung gian cho việc tạm dừng giao tranh hiện tại. Đây là sự tương tác ngoại giao trực tiếp đầu tiên giữa chính phủ Israel và Lebanon trong nhiều thập kỷ, và được kỳ vọng sẽ là nền tảng cho một thỏa thuận hòa bình lâu dài hơn. Các tổ chức cứu trợ quốc tế đang huy động lực lượng, nhưng quy mô của cuộc khủng hoảng nhân đạo là rất lớn, với gần 37.000 ngôi nhà bị phá hủy.

Những ngày tới sẽ rất quan trọng. Tương lai của miền nam Lebanon phụ thuộc vào việc liệu lệnh ngừng bắn mong manh này có thể chuyển thành một nền hòa bình bền vững hay không. Điều này sẽ đòi hỏi phải giải quyết các vấn đề gây tranh cãi, bao gồm sự hiện diện của quân đội Israel trên đất Lebanon và việc giải giáp Hezbollah, một yêu cầu chính của Israel. Đối với hàng nghìn gia đình đang đổ về phía nam, mang theo những gì ít ỏi còn lại, đó là một hành trình được thúc đẩy bởi hy vọng. Nhưng hy vọng đó bị kìm lại bởi nhận thức đau đớn rằng sự yên tĩnh có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào, buộc họ phải chạy trốn một lần nữa.