Hindistan'ın Çin Sorunu Artık Bir İç Siyaset Sınavı

Bunun kanıtlarını her türlü politikada görmek mümkün. Hindistan, 2020'den itibaren güvenlik gerekçesiyle TikTok, WeChat ve UC Browser dahil 300'den fazla Çin bağlantılı uygulamayı yasakladı. Hindistan ile kara sınırı olan ülkelerden gelen doğrudan yabancı yatırımlara yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Bu hamlenin aslında Çin sermayesini hedef aldığı herkesçe biliniyor. Gümrük kontrolleri ve gayriresmi engeller bazı ithalatları yavaşlattı. Telekomünikasyon kuralları sayesinde, yüksek riskli satıcılar hassas ağ projelerinden çıkarıldı. Çin ile ticaret hacmi çok büyük kalsa da, Çin tedarik zincirlerine olan bağımlılığı azaltmak için yeni adımlar atıldı. 2023 ve 2024 yıllarında Hintli yetkililer dizüstü bilgisayarlara, elektronik ithalatına ve yerli üretim teşviklerine daha fazla odaklandı.

Bu son nokta, meselenin merkezindeki siyasi çelişkiyi oluşturuyor. Hindistan hükümeti Çin'i stratejik bir rakip ve güvenlik riski olarak gösteriyor. Ancak ticaret verileri, derin bir ekonomik bağımlılığın sürdüğünü ortaya koyuyor. Hindistan Ticaret ve Sanayi Bakanlığı verilerine göre, Çin ülkenin en büyük ticaret ortakları arasında yer almaya devam ediyor. Ticaret açığı da büyük ölçüde Çin'in lehine. Hint sanayisi elektronik, güneş panelleri, ilaç hammaddeleri ve makine gibi alanlarda hala Çin'den gelen ürünlere muhtaç. Siyasi söylemler ile ekonomik gerçeklik arasındaki bu uçurum büyük önem taşıyor. Çünkü bu durum sloganların sınırlarını gözler önüne seriyor. Bir uygulamayı yasaklamak, koca bir üretim ekosistemini baştan kurmaktan çok daha kolay.

Bunun nedenlerini bulmak zor değil. Çin on yıllar boyunca devasa bir üretim kapasitesi, lojistik ağı ve sanayi kümeleri inşa etti. Hindistan ise dev iç pazarına ve büyüme hedeflerine rağmen bu bağlantıların çoğunu henüz yeni yeni kurmaya çalışıyor. Üretime dayalı teşvik programları cep telefonu, çip ve güneş enerjisi gibi sektörlere yatırım çekti. Apple tedarikçileri Hindistan'daki montaj hatlarını büyüttü. Yeni Delhi yönetimi yerli üretimi en temel hedefi haline getirdi. Ancak araştırma grupları ve iş dünyası anketleri farklı bir tablo çiziyor. Hindistan'ın hala yüksek lojistik maliyetleri, yetersiz altyapı, uzun onay süreçleri ve düzensiz kurallarla boğuştuğu sık sık dile getiriliyor. Hindistan'ın ilerleme kaydettiği alanlarda bile pek çok fabrika Çin'den ithal edilen parçalara bağımlı.

İşte bu yüzden Hindistan ve Çin siyaseti artık idari kararlar üzerinden yürüyor. Kimin yatırım yapabileceğine, hangi teknolojilerin kullanılabileceğine devlet karar veriyor. Hangi ithalatların sıkı denetleneceği ve hangi sektörlerin stratejik olduğu yine devlet tarafından belirleniyor. Bu durum sadece sınır korkusuyla ilgili değil. Aynı zamanda bir yönetim modeliyle de alakalı. İktidardaki Bharatiya Janata Partisi (BJP), güçlü devlet müdahalesini siyasi kimliğinin temel bir parçası haline getirdi. Çin konusunda bu durum; temkinli adımları, kısıtlamaları ve sanayi politikalarını bir ciddiyet göstergesi olarak sunmak anlamına geliyor. Verilen mesaj çok net: Sert ve kararlı bir hükümet hem toprakları hem de ekonomiyi korur.

Bu çizginin seçimlerde bir karşılığı var. Çünkü ulusal gururu günlük yaşamla iç içe geçiriyor. Bir sınır anlaşmazlığı birçok aileye çok uzak bir konu gibi gelebilir. Ancak popüler uygulamaların yasaklanması, yerli fabrikalara verilen teşvikler veya yerli ürün alma çağrıları insanların hayatına doğrudan dokunuyor. "Atmanirbhar Bharat" yani "Kendine Yeten Hindistan" sloganı, hükümete dış tehditler ile iç politika arasında siyasi bir köprü kurma şansı verdi. Bu sayede liderler tüketici tercihlerini, yatırım kurallarını ve üretim planlarını ulusal savunmanın bir parçası olarak sunabildi. İşsizlik ve sanayi büyümesinin en büyük siyasi sorunlar olduğu bir ülkede, olaylara bu açıdan yaklaşmak oldukça işe yarıyor.

Ancak bu durum bazı riskler de taşıyor. Hükümet Çin'e olan bağımlılığı azaltmayı milli bir görev olarak sunarsa, halk eninde sonunda bu bağımlılığın gerçekten azalıp azalmadığını soracaktır. Bazı ölçümlere göre Hindistan ithalatını çeşitlendirdi ve montaj kapasitesini artırdı. Fakat diğer yandan, üretimde hala Çin parçalarına güvenirken sadece bazı ticaret rotalarını değiştirdi ya da üçüncü ülkeler üzerinden ithalat yaptı. Ekonomistler, stratejik kopuşun özellikle büyük çapta iş yaratmaya çalışan gelişmekte olan bir ülke için pahalı ve yavaş bir süreç olduğu konusunda yıllardır uyarıyor. Fiyatlar artarsa, tedarik zincirleri kırılgan kalırsa veya fabrikalarda yeterince hızlı iş imkanı yaratılmazsa, güvenlik siyaseti seçmenin öfkesine çarpabilir.

Bunun iç siyasette başka bir sonucu daha var. Ulusal güvenlik gerekçeleri, devletin gücünü asıl tehdidin ömründen çok daha uzun süre genişletebilir. Hindistan'ın sıkı teknoloji kuralları, yatırım denetimleri ve sanayi hedefleri kısmen haklı güvenlik endişelerine dayanıyor olabilir. ABD'den Avrupa Birliği üyelerine kadar pek çok ülke benzer adımlar atıyor. Ancak yürütme gücünün zaten birçok alanda arttığı Hindistan'da, Çin meselesi hükümeti denetlemeyi daha da zorlaştırabilir. Bir karar "güvenlik" kılıfına sarıldığında, kamuoyundaki tartışmalar daha çekimser hale geliyor. Bu durum, sanayi politikasından kimin fayda sağladığı, hangi şirketlere ayrıcalık tanındığı ve kısıtlamaların adil uygulanıp uygulanmadığı konusundaki şeffaflığı zedeleyebilir.

Bu duruma verilecek en etkili yanıt, bağları bir gecede koparmak gibi abartılı vaatler vermek değil. Asıl gereken şey, sabırlı bir devlet kapasitesi inşa etmektir. Eğer Hindistan şirketlerin yurt içinde daha fazla üretim yapmasını istiyorsa; daha köklü gümrük reformlarına, daha ucuz lojistiğe, daha istikrarlı kurallara ve anlaşmazlıkların daha hızlı çözülmesine ihtiyacı var. Sadece manşetleri süsleyen büyük yatırım duyurularına değil, araştırmaya, mesleki eğitime ve küçük tedarikçilere yönelik daha güçlü desteklere de ihtiyaç var. Kamu politikaları, güvenlik çizgisinin tam olarak nerede durduğu konusunda daha net olmalı. Hassas bir dijital altyapı ile sıradan bir tüketim malı aynı şey değildir. Kapsamı geniş ve sınırları belirsiz bir duruş kulağa güçlü gelebilir. Ancak hedefe odaklanmış bir strateji genellikle çok daha iyi sonuç verir.

Hindistan ayrıca dirençli olmak ile dünyadan soyutlanmak arasındaki fark konusunda dürüst olmalıdır. Dirençli bir ekonominin çok sayıda tedarikçisi, güvenilir ortakları ve güçlü bir yerli kapasitesi vardır. Soyutlanmış bir ekonomi ise daha fazla öder ve daha az üretir. Vietnam gibi ülkeler, jeopolitik riskleri yönetirken küresel üretime entegre olmanın zor ama mümkün olduğunu gösterdi. Hindistan'ın devasa boyutu ona daha da büyük bir potansiyel sunuyor. Ancak bu, sadece yatırımcıların ve işçilerin inanacağı kadar istikrarlı bir politika yürütülmesiyle mümkün olabilir.

Çin sınırı tehlikeli olmaya ve siyasetteki gücünü korumaya devam edecek. Ancak Hindistan demokrasisi için asıl önemli sınav o dağlardan çok uzakta, bakanlıklarda, limanlarda, veri merkezlerinde ve fabrika zeminlerinde yaşanacak. Eğer Hindistan yaşadığı bu Çin şokunu daha iyi bir yönetime, daha güçlü bir sanayiye ve daha şeffaf bir devlet anlayışına dönüştürebilirse, sergilediği sert duruşun siyasi bir anlamı olur. Aksi takdirde, perde arkasında bağımlılık devam ederken Çin sadece kullanışlı bir slogan olarak kalır. Bu durum her hükümet için cezbedici bir düzen olabilir. Ancak Hindistan gibi büyük ve iddialı bir ülke için bu kadarı asla yeterli değildir.