Yeni Zelanda'da Evsizlik Krizi Büyüyor: Hükümetin Bütçe Kesintileri Tepki Çekiyor
17 Nisan 2026
Yeni Zelanda'da evsizlerin sayısı hızla artıyor. Ancak hükümet, evsizlikle mücadele için ayrılan bütçede kesintiye gidiyor. Bu durum krizi daha da derinleştiriyor.
Yeni Zelanda'da halk evsizliğin azalmasını istiyor. Ancak bu istek, hükümetlerin sınırlı bütçeleriyle çelişiyor. Bu durum ülke genelinde hararetli bir tartışmaya yol açıyor. Toplum, ülkenin en savunmasız kesimlerine destek verilmesini istiyor. Fakat artan ihtiyaçlar, fon kesintileri ve değişen hükümet stratejileri işleri zorlaştırıyor. Sahadaki hizmet sağlayıcılar krizin derinleştiğini bildiriyor. Sorunun büyüklüğü ile çözüm için ayrılan kaynaklar arasında büyük bir uçurum olduğunu söylüyorlar.
Durum gözle görülür şekilde daha da kötüleşti. Auckland'da barınacak yeri olmadan yaşayanların sayısı Eylül 2024 ile Eylül 2025 arasında iki kattan fazla arttı. Bu artış sadece ülkenin en büyük şehriyle sınırlı değil. Sosyal hizmet kuruluşları, evsizliğin şehir merkezlerinden banliyölere yayıldığını bildiriyor. Bu gelişmeler, artan işsizlik ve yükselen hayat pahalılığı zemininde yaşanıyor. Bu durum, geçim sıkıntısı çeken haneler için adeta bir felaket senaryosu yaratıyor. Sorunu daha da büyüten bir diğer etken ise konut desteği fonlarının kesilmesi oldu. Hükümet, Haziran 2026'da sona erecek mali yıl için bu fonlarda 79 milyon dolar kesinti yaptı. Acil durum konut hibelerine erişim de önemli ölçüde zorlaştırıldı.
Hükümet bakanları evsizliğin köklü ve ciddi bir sorun olduğunu kabul ediyor. Bakanlar, sorunu bozuk konut piyasasına ve zorlu ekonomik koşullara bağlıyor. Konut Bakanı Chris Bishop, hükümetin uzun vadeli hedefini açıkladı. Bu hedef, arazi arzını artırarak ve imar kısıtlamalarını gevşeterek piyasanın temellerini düzeltmek. Hükümet ayrıca çeşitli programlara yılda harcanan 550 milyon dolardan fazla parayı gözden geçiriyor. Amaç, verimliliği artırmak ve "işe yarayanı fonlamak". Ancak aralarında Yeşiller Partisi'nin de bulunduğu eleştirmenler farklı düşünüyor. Onlara göre sosyal ve acil durum konutları bütçesindeki son kesintiler, krizin çözümünden vazgeçildiği anlamına geliyor.
Toplum kuruluşları ve şehir misyonları, durumun acil sonuçlarıyla boğuşuyor. Mevcut durumu "hafızalardaki en kötü dönem" olarak tanımlıyorlar. Bu durumdan en çok Māori halkı ve 25 yaş altı gençlerin etkilendiğini belirtiyorlar. Kurtuluş Ordusu (The Salvation Army) gibi grupların liderleri, son dönemdeki hedefe yönelik fon artışlarını eleştiriyor. Bunların "uzun vadeli bir kriz için kısa vadeli bir çözüm" olduğunu söylüyorlar. Bu fonların yoğun talebi karşılamaya yetmediğini vurguluyorlar. Savunucular yıllardır tutarlı bir ulusal strateji talep ediyor. Onlara göre dağınık ve tepkisel bir yaklaşım yerine, yoksulluk, bağımlılık ve akıl sağlığı sorunları gibi evsizliğin karmaşık nedenlerine odaklanılmalı.
Tartışmalar sürerken, bazıları sınırlı bütçelere odaklanmanın dar görüşlülük olduğunu savunuyor. Otago Üniversitesi'nin bir araştırması, bir kişinin evsiz kalmasının toplumsal maliyetinin yüksek olduğunu gösteriyor. Bu maliyetin, sağlık ve adalet sistemi masrafları dahil olmak üzere yılda yaklaşık 65.000 dolar olduğu tahmin ediliyor. Bu durum, uzun vadeli konutlara ve güçlü destek hizmetlerine yatırım yapmanın sadece daha merhametli değil, aynı zamanda daha uygun maliyetli olduğu yönündeki argümanları güçlendiriyor. Bu esnada hükümet, polise rahatsızlık veren kişileri uzaklaştırma yetkisi verecek yeni yasaları değerlendiriyor. Savunucular ise bu tekliften endişeli. Teklifin, yoksulluğu ve akıl sağlığı sorunlarını temel nedenlerini çözmeden suç haline getireceğinden korkuyorlar.
Kaynak: nzherald