Trump'tan İran'a teşekkür: Tahran, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açtı
17 Nisan 2026
Eski ABD Başkanı Donald Trump, İran'a Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere açtığı için teşekkür etti. Tahran'ın bu adımı, İsrail ve Hizbullah arasındaki ateşkes sürerken geldi. Bu gelişme küresel piyasaları da olumlu etkiledi.
Beklenmedik bir gelişmeyle, eski ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı ticari gemi geçişlerine tamamen yeniden açtığını duyurmasının ardından İran'a teşekkür etti. İran'ın bu adımı, İsrail ve İran destekli militan grup Hizbullah arasında 10 gündür süren ateşkesin devam ettiği bir dönemde geldi. Dünyadaki petrolün yaklaşık %20'sinin geçtiği bu hayati su yolu, kısıtlı erişim altındaydı. Bu durum küresel ticaret ve enerji piyasalarında önemli aksaklıklara neden oluyordu. Trump, sosyal medya paylaşımında "TEŞEKKÜRLER!" yazdı. Boğazın artık "TAM GEÇİŞ İÇİN TAMAMEN AÇIK VE HAZIR" olduğunu belirtti.
Boğaz'ın yeniden açılması, yüksek gerilimin yaşandığı ve 28 Şubat 2026'da başlayan fiili bir kapanma döneminin ardından geldi. Bu durum, küresel petrol arzını ciddi şekilde etkilemiş ve fiyatların fırlamasına neden olmuştu. Kısıtlamalar, ABD, İsrail ve İran'ı içeren daha geniş bir çatışmanın parçasıydı. İran'ın kısıtlamalarına yanıt olarak ABD, İran limanlarına deniz ablukası uygulamıştı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi tarafından yapılan son duyuruda, Lübnan'daki ateşkes süresince tüm ticari gemiler için geçişin "tamamen açık" olduğu ilan edildi. Güvenliği sağlamak için belirlenmiş güvenli rotaların da işaretlendiği belirtildi.
Yeniden açılma haberinin küresel piyasalar üzerindeki etkileri ani ve çarpıcı oldu. Petrol fiyatları %10'dan fazla düşerek sert bir gerileme yaşadı. Uluslararası gösterge olan Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 89 dolara indi. Bu, krizin zirvesinde görülen yaklaşık 120 dolarlık seviyelere göre önemli bir düşüştü. Sonuç olarak, daha geniş bir ekonomik kriz korkusunun azalmasıyla dünya genelinde borsalar yükselişe geçti. Dow Jones Endüstriyel Ortalaması 1.000 puanın üzerinde değer kazandı. Havayolları ve kruvaziyer şirketleri gibi yakıta büyük ölçüde bağımlı olan şirketlerin hisse senedi değerleri önemli ölçüde arttı.
Trump'ın İran'ın duyurusuna olumlu tepki vermesi özellikle dikkat çekiciydi. Çünkü yönetiminin Tahran'a karşı tarihsel olarak sert bir tutumu vardı. Ancak, ilk kutlama mesajından dakikalar sonra pozisyonuna açıklık getirdi. ABD'nin İran gemilerine ve limanlarına yönelik deniz ablukasının, Tahran'la kapsamlı bir anlaşmaya varılana kadar "tüm gücüyle devam edeceğini" söyledi. Bu sonraki açıklama, gerilimi düşürmeye yönelik bir adımı kabul ederken İran üzerindeki baskıyı sürdürme stratejisine işaret ediyor. Arabulucuların, İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'nın statüsü gibi kilit konularda uzlaşma için bastırdığı bildiriliyor.
Uluslararası toplum bu gelişmeyi ihtiyatlı bir iyimserlikle karşıladı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yeniden açılmayı taraflar arasında güven artırabilecek "doğru yönde atılmış bir adım" olarak nitelendirdi. Ancak, açılışın Lübnan'daki kırılgan ateşkese bağlı olması ve geçici niteliği, durumun uzun vadeli istikrarını belirsiz kılıyor. Ticari gemiler Körfez'den boğaza doğru hareket etmeye başlasa da, bazı gemicilik şirketleri normal operasyonlarına dönmeden önce durumu yakından izleyerek tereddütlü davranıyor. Önümüzdeki günler, bu yumuşamanın uzun süreli bir çözüme doğru gerçek bir dönüm noktası mı, yoksa uzun süren bir çatışmada sadece geçici bir duraklama mı olduğunu belirlemede kritik olacak.
Kaynak: india