İran Hürmüz Boğazı'nı açtı, petrol fiyatları 90 doların altına düştü
17 Nisan 2026
Tahran, Lübnan'daki ateşkes süresince su yolunun ticari gemilere tamamen açık olacağını duyurdu. Bu karar, petrol fiyatlarının sert bir şekilde düşmesine neden oldu.
İran'ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere yeniden açtığını duyurmasının ardından küresel petrol fiyatları Cuma günü büyük bir düşüş yaşadı. Fiyatlar varil başına 90 dolar seviyesinin altına indi. Bu hamle, uluslararası piyasaları sarsan ve küresel ekonomiyi resesyona sürüklemekle tehdit eden bir çatışmada gerilimin düşebileceğine işaret ediyor. Uluslararası gösterge olan Brent petrol, yaklaşık %10 değer kaybederek 89,11 dolara geriledi. Bu, son aylarda görülen 120 doların üzerindeki zirveden keskin bir düşüş anlamına geliyor. Enerji fiyatlarındaki bu düşüş borsalarda bir ralli başlattı. Yatırımcılar, enflasyonist baskıların azalmasını memnuniyetle karşıladı.
Bu kritik su yolunun yeniden açılması, Perşembe günü varılan bir anlaşmaya bağlı. İsrail ve Lübnan arasında 10 günlük kırılgan bir ateşkes sağlandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı yaptığı açıklamada, boğazın ateşkes süresince ticari gemilere "tamamen açık" olduğunu doğruladı. Bu gelişme, 28 Şubat 2026'da başlayan yoğun bir kriz döneminin ardından geldi. İran, ABD ve İsrail'in hava saldırılarına misilleme olarak boğazı kapatmıştı. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu geçidin kapatılması, 1970'lerden bu yana küresel enerji piyasasındaki en büyük kesintiye neden olmuştu.
Duyuruya uluslararası tepkiler hem iyimser hem de temkinli oldu. ABD Başkanı Donald Trump, gelişmeyi sosyal medyada övdü. Ancak Trump, Tahran'la kapsamlı bir anlaşma sağlanana kadar ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının devam edeceğini belirtti. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gibi Avrupalı liderler haberi memnuniyetle karşıladı. Ancak su yolunun kalıcı ve koşulsuz olarak yeniden açılması gerektiğini vurguladılar. Bu sırada denizcilik sektörü kuruluşları temkinli davranıyor ve geçiş şartları hakkında netlik arıyor. Gelen ilk bilgilere göre gemilerin, İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından onaylanmış belirli bir rotayı izlemesi gerekiyor.
Bu gelişmenin arka planında bölgesel gerilimdeki keskin artış yatıyor. Bu gerilim, başarısız nükleer müzakereler ve 2025'teki kısa süreli bir hava çatışmasından kaynaklanıyordu. İran'ın daha sonra boğazı kapatması, uluslararası deniz hukukunun ihlali olarak kabul edildi. Bu durum, ticari gemilere yönelik saldırılara yol açtı ve ABD öncülüğünde geçişi güvence altına almak için askeri bir çaba başlatıldı. Yaşanan kriz, küresel çapta büyük bir ekonomik baskı yarattı. Tüketiciler ve işletmeler için yakıt maliyetlerinin artmasına neden oldu. Özellikle havayolu ve gemicilik şirketleri bu durumdan etkilendi. Yeniden açılma haberiyle bu şirketlerin hisse senedi değerleri hızla yükseldi.
İleriye bakıldığında durum belirsizliğini koruyor. Boğazın yeniden açılması şu an için geçici ve Lübnan'daki ateşkesin devam etmesine bağlı. Bölgedeki deniz güvenliğinin geleceği, ABD ve İran arasındaki daha geniş kapsamlı müzakerelerin sonucuna bağlı. Bu müzakerelerin önümüzdeki günlerde yapılacağı bildiriliyor. Ancak İran meclis başkanı, ABD ablukası devam ederse boğazın yeniden kapatılabileceği uyarısında bulundu. Bu nedenle küresel toplum, bu diplomatik açılımın kalıcı bir çözüme dönüşüp dönüşmeyeceğini yakından izliyor.
Kaynak: thetimes